Architectuur 

Voor veel moderne organisaties is ICT een wezenlijk onderdeel geworden van de dienstverlening. Bedrijfsprocessen kunnen niet of nog nauwelijks uitgevoerd worden zonder informatie- en communicatietechnologie. We zien echter veel ondernemingen die moeite hebben met enerzijds het onder controle houden en anderzijds het laten renderen van de ICT-investeringen.

Een bedrijfsarchitectuur, ook wel 'enterprise architectuur' genoemd, is het ideale raamwerk om ICT globaal, slim, doordacht en efficiënt in te zetten. 

PeopleWare heeft naast de nodige competenties en ervaring ook eigen modellen voor de verschillende achitectuurlagen, waaronder:

• Bedrijfsarchitectuur
  Een bedrijfsarchitectuur beschrijft integraal de belangrijke aspecten van de bedrijfsvoering. Niet alleen wordt de huidige situatie in kaart gebracht, maar eveneens wordt de gewenste situatie uiteengezet. Bedrijfsprocessen en informatiestromen worden uitgetekend, wat de gevolgen van een investering in de informatievoorziening duidelijk aantoont. Een goed uitgedachte bedrijfsarchitectuur definieert expliciet de te gebruiken methoden, technieken, middelen en standaarden.
    
• Informatiesysteemarchitectuur
  De verschillende systemen en hun interacties op functioneel vlak worden geschetst. Welke softwaresystemen herkennen we, wat is hun precieze functie, welke datastromen vinden er plaats en wat is het concrete doel en objectief van elk softwaresysteem? De uitdaging is om de informatiesysteem- en andere architecturen perfect af te stemmen op de bedrijfsarchitectuur.
    
• Technologiearchitectuur
  Wanneer we spreken over een technologiearchitectuur, worden alle technische en infrastructurele aspecten van de informatievoorziening beschreven. Daarnaast wordt ook de systeemontwikkelomgeving omschreven in termen van methoden, technieken, talen (technologiestack) en hulpmiddelen.

Wanneer systemen intern ontwikkeld worden dan is er nood aan een applicatie- of softwarearchitectuur. De organisatie, structuren en processen omtrent softwareontwikkeling worden gedekt door de softwareontwikkelingsarchitectuur. Dit is echter enkel van belang indien zelf aan ontwikkeling gedaan wordt. Indien ontwikkeling op maat wordt uitbesteed, dan is een architectuur nodig die deze uitbesteding kadert.
 

Aanpak

Het opzetten en up-to-date brengen van een architectuur is noodzakelijkerwijs een continue bekommernis van de organisatie. Het is een creatief, iteratief en progressief werk!

Een ander belangrijk aspect is dat een van de fundamenten van een goede architectuur het omgaan met verandering moet zijn. Een architectuur is nooit af... Het is dan ook niet nodig om vanaf het begin de perfectie na te streven. Dat zou immers zo veel tijd in beslag nemen, dat voordat de architectuurbeschrijving klaar is, de context reeds zodanig veranderd is, dat het resultaat nutteloos is. Er is altijd een volgende stap waar we tekortkomingen, die we nu reeds kennen, in oplossen.

Het is natuurlijk wel nodig om resultaat te boeken en het proces te managen. Onder andere omwille van de bovenstaande redenen is het best om te werken met 'time-boxing'. Voor geplande doelstellingen wordt een redelijke termijn bepaald van studie en ontwerp. Aan het einde van die termijn worden architecturale beslissingen genomen op basis van de informatie die dan beschikbaar is. Deze informatie kan later aangevuld en verfijnd worden. Daar de architectuur echter onder andere gemaakt wordt met het oog op verandering, zou het effect hiervan controleerbaar zijn.
   

Onze visie op architectuur

Meestal wordt het onderwerp architectuur actueel wanneer een organisatie niet tevreden is over de huidige situatie en een nieuwe architectuur uitgetekend moet worden. Van deze nieuwe architectuur wordt een hoge graad van consistentie en standaardisering verwacht. Er dient een architecturaal kader geschapen te worden of op zijn minst een architecturale stijl gekozen te worden die een aantal vragen beantwoordt, keuzes maakt en beslissingen vastlegt. Op hoger niveau zijn de zaken met een consistent kader minder complex en is er bijgevolg minder risico.

Op basis van een visie, rekening houdend met concrete doelen op korte, middellange en lange termijn en principes, worden een aantal standaarden en algemene keuzes bepaald die zo consequent mogelijk worden toegepast in de nieuwe architectuur. In de context van IT is het erg nuttig om deze standaarden en keuzes zo concreet mogelijk te maken. Dat kan door zaken vast te leggen in code in een ontwikkelingsraamwerk en in ondersteunende instrumenten zoals code repositories, continuous integration servers, issue tracking systemen met gedefinieerde flows, enzovoort.

PeopleWare is van mening dat steeds het 'Pareto principe' moet toegepast worden: de standaardisering, keuzes, raamwerken en gedefinieerde bedrijfsprocessen dienen slechts 80% van de gevallen te dekken. In het algemeen moet de IT-architectuur steeds de vrijheid laten om in de resterende 20% speciale gevallen, bewust en gecontroleerd, af te wijken van de standaarden en standaardkeuzes.

In het algemeen, voor eender welke laag van architectuur en op eender welk niveau van detail of abstractie, zien we continue verandering als een van de belangrijkste drijvende krachten. De maatschappij, economie, technologie en elk ander aspect dat invloed heeft op een organisatie verandert zo snel dat zaken vastleggen voor meer dan 5 jaar naïef is. Eender welk modern architecturaal kader of raamwerk en eender welke concrete architecturale realisatie dient in de kern van haar essentie verandering ingebed te hebben. Niet alleen dient een architecturaal kader dus een grote flexibiliteit te hebben, maar op meta-niveau moet ook het kader zelf open staan voor continue verbetering en aanpassing aan gewijzigde omstandigheden.